Kasteel Le Paige: erfgoed in volle ontwikkeling!

Het stadsbestuur van Herentals zal vanaf 1 juli 2019 een groot deel van kasteel Le Paige ter beschikking stellen aan Kempens Karakter als vaste uitvalsbasis. Kempens Karakter is het intergemeentelijk samenwerkingsverband tussen de gemeentes Berlaar, Grobbendonk, Heist-op-den-Berg, Herentals, Herenthout, Hulshout, Lier, Lille, Nijlen, Olen, Putte en Vorselaar. Met deze gemeenten werkt Kempens Karakter samen rond erfgoed en toerisme.

Kersvers voorzitter van Kempens Karakter Stefan Verraedt en schepen van patrimonium, monumenten en erfgoed legt uit: ‘Kempens Karakter is, sinds de opstart in 2009, gehuisvest in Herentals en verbleef tot en met 2018 in het fundatiehuis. Door de groei van de projectvereniging, zowel in opdracht als in aantal medewerkers, werd het fundatiehuis te krap voor een goede, veilige en werkbare huisvesting. Als schepen van de stad Herentals en als voorzitter van Kempens Karakter vind ik het een must dat Kempens Karakter in onze stad gehuisvest kan blijven.’

Het stadsbestuur maakte in de loop van 2017 en 2018 samen met architect Hermans Adriaensens, Regionaal Landschap Kleine en Grote Nete en verschillende partners die werken rond erfgoed, ruimte en natuurbeheer een beheersplan op voor de site Le Paige. Dit beheerplan werd ingediend in oktober 2018. Sinds de restauratie van het kasteel eind jaren ‘90 onder impuls van vzw Ter Vesten, liet verdere renovatie op zich wachten. Na enkele recente dringende renovatiewerken om de veiligheid te garanderen en verder verval tegen te gaan, wil de stad met het beheersplan subsidies aanvragen om een goed beheer in de toekomst te garanderen. Daarnaast zet het beheersplan duidelijk uit welke beheersmaatregelen essentieel zijn voor een goede conservatie van het patrimonium en een mooie ontsluiting van het kasteelpark naar de omgeving. De stad wil op die manier op korte termijn naar een gerenoveerd, onderhouden park, met aandacht voor de rijke geschiedenis en toegankelijkheid, meer open voor bezoekers.

Op 28 maart 2019 werd het ingediende beheersplan voor de site Le Paige goedgekeurd. Het plan is geldig voor de komende 24 jaar. Met de goedkeuring van het beheersplan erkent Vlaanderen een groot deel van de site Le Paige als ZEN-erfgoed en het park als open erfgoed. Binnen het goedgekeurde beheersplan kan het stadsbestuur nu verder aan de slag voor de herinrichting, heraanleg en het beheer van de site. Hiervoor kan het stadsbestuur bij de Vlaamse overheid bijkomende premies aanvragen. In ruil daarvoor wenst Vlaanderen het goed beheer op te volgen.

Het goedgekeurde beheersplan bevat ook enkele passages en opmerkingen over de bestemming en de invulling van kasteel Le Paige. Volgens burgemeester Mien Van Olmen wijst het goedgekeurde beheersplan voor de site Le Paige uit dat het domein momenteel te weinig wordt benut.

Burgemeester Mien Van Olmen: ‘Een van de conclusies in het beheersplan was dat, zonder vitale functies, het erfgoed verloren gaat. Door de unieke ligging liggen heel wat kansen om het kasteel uit te bouwen tot een open streek- en erfgoedhuis. Voor een efficiënt beheer en sociale controle, voor maximale garantie tot behoud en ontplooiing van de site, zou een mogelijke piste zijn om het kasteel ter beschikking te stellen van een bovenlokale organisatie. De behoefte van Kempens Karakter aan een groter pand voor hun werking, de opdracht binnen het beheersplan en de inhoudelijke, logische link tussen de kasteelsite, haar rijke geschiedenis en de erfgoedopdracht van Kempens Karakter deed het stadsbestuur besluiten dat de intergemeentelijke erfgoedorganisatie een ideale huisvesting vindt in het kasteel. Kempens Karakter is dan ook opgetogen dat het van de stad de kans krijgt om in kasteel Le Paige haar opdracht verder te zetten voor de komende jaren.’

De eerste en de tweede verdieping van het kasteel komen via een huurcontract in handen van Kempens Karakter vanaf 1 juli 2019. Het stadsbestuur vraagt aan de projectvereniging om in hun opdracht het kasteel als een open erfgoedhuis te beschouwen en ook ruimte te laten voor andere waardevolle erfgoed- en streekpartners en initiatieven, aldus schepen van cultuur Jan Michielsen.

Schepen Jan Michielsen: ‘Naast het creëren van een open parkzone, verwelkomt het stadsbestuur graag de talrijke verenigingen, gebruikers en huurders in het kasteel. Dit blijft mogelijk door de gelijkvloerse verdieping en een gedeelte van de kelder ter beschikking te stellen voor polyvalent, socio-cultureel gebruik. Zowel de tuin als dit gedeelte van het kasteel kunnen blijvend worden gehuurd via cultuurcentrum ’t Schaliken. Daarnaast blijft de stad huwelijken organiseren in de prachtige setting van het kasteel. Vanzelfsprekend hopen we dat onze verenigingen mooie, waardevolle initiatieven als Midzomerthals of Open Park blijven organiseren in het park om de site te doen bruisen.’

Schepen Stefan Verraedt besluit: ‘Het stadsbestuur wenst Kempens Karakter veel succes toe op haar nieuwe locatie. De stad is overtuigd dat Kempens Karakter de site een nieuwe dynamiek kan geven, met aandacht voor socio-culturele partners en een prachtige locatie voor huwelijken. Op deze wijze kan de site Le Paige in de toekomst een knooppunt worden voor de omgeving en haar rol als lokale poort ten volle benutten.

Tot slot ligt er een nieuwe uitdaging te wachten voor het stadsbestuur waarin de site Le Paige een hoofdrol speelt. Historisch gezien maakt Le Paige deel uit van de Herentalse stadsomwalling. Het stadsbestuur diende, samen met de Antwerpse Regionale Landschappen en andere vestigingssteden een Europees project in.

Voorzitter van het Regionaal Landschap Kleine en Grote Nete en gedeputeerde voor de provincie Antwerpen van het departement milieu, Jan De Haes, legt uit: ‘De steden Lier, Mechelen, Zandvliet-Lillo, Dendermonde en Herentals wilden graag aan de slag met dit unieke erfgoed van historische vestigingssteden. Samen met de Antwerpse regionale landschappen dienden we een aanvraag in onder het Interregfonds van de Europese Unie. Met deze aanvraag willen de steden onderzoeken hoe erfgoed ingeschakeld kan worden voor toekomstige uitdagingen in relatie met onder meer natuur, water, beheer, toerisme, publieke ruimte, recreatie, promotie, stedenbouw, ontwikkelingen, infrastructuur en innovatie.’

Op 26 maart 2019 werd het project, ingediend onder de titel RFC – Recapture the Fortress Cities, goedgekeurd.